Akademia Khana. Szkoła bez granic - Salman Khan

Wiele jest pomysłów na edukację. Za każdym razem, gdy pojawia się nowy minister edukacji, wprowadza nagle jakąś dużą zmianę, najczęściej zupełnie nieuzasadnioną żadnymi badaniami. A potem zaczynają się ciągnące się w mediach dysputy i poruszenie społeczne. Media lub konkretne partie przerzucają się argumentami za i przeciw danemu pomysłowi. A potem sprawy cichną aż do przybycia następcy.

Wielu światowych specjalistów od edukacji z niepokojem patrzy na współczesne systemy edukacji, które w zastraszającym tempie dezaktualizują się wobec potrzeb przyszłych pokoleń. Ken Robinson zabawnie opowiada o tym, jak szkoła zabija kreatywność link, Sugata Mitra przedstawia niesamowite badania, które przeprowadził w indyjskich slumsach i wioskach link.

Salman Khan też dorzucił swoją cyfrową cegiełkę do rozwoju edukacji i opisał swoją historię w książce „Akademia Khana. Szkoła bez granic”. Khan, nieźle sytuowany analityk w funduszu hedgingowym, absolwent Harvarda i MIT, zaczyna udzielać telefonicznych korepetycji swojej młodej krewnej. Szukając nowych dróg do tłumaczenia jej zawiłości matematyki, napotykając też na kilka trudności natury psychologicznej, powoli wciąga się w edukację i postanawia nagrać kilka filmów video na YouTube. Krok po kroku, nie bez ryzyka (sic! autor pracował też jako inwestor przedsięwzięć wysokiego ryzyka) jego projekt zmienia się z hobby w pracę zawodową, a Akademią Khana i jej finansowaniem interesuje się sam Bill Gates.

Dzisiaj, Akademia Khana to nie tylko filmy tłumaczące zawiłości matematyki, ale wielotematyczna platforma edukacyjna, inteligentnie dostosowująca się do naszego poziomu przyswojenia materiału. Salaman Khan nie wierzy w edukację, która wystawia ocenę i przechodzi do następnego tematu, ale w taką, gdzie tylko 100% opanowanie materiału pozwala na zajęcie się nowym wątkiem.

Książka Khana opisuje nie tylko historię Akademii i jej założenia, lecz także historię edukacji - jakie idee przyświecały jej kiedyś, a jakie sprawdziłyby się dzisiaj:

Balast, ciążący na współczesnym modelu edukacji staje się coraz bardziej oczywisty, bo rzeczywistość ekonomiczna przestała faworyzować uległą, zdyscyplinowaną klasę pracująca, która posiada zaledwie podstawowe umiejętności czytania, liczenia i mniej więcej orientuje się w naukach humanistycznych. Dzisiejszy świat potrzebuje kreatywnie myślących, dociekliwych i nieustannie kształcących się ludzi, którzy są w stanie projektować i stosować nowe idee. – Salaman Khan.

Wszyscy uczymy się całe życie. System, w którym przychodziło lub przychodzi nam się edukować mógł nieraz wpływać na to, co myślimy o swoich możliwościach, a więc wpływać na pewne życiowe decyzje. Czy ten wpływ zmniejszył nasz potencjał? Czy inna edukacja rozwinęłaby lepiej nasze możliwości? Czy wreszcie dokonalibyśmy innych wyborów? Książka nie udzieli odpowiedzi na te pytania, ale na pewno stanowi interesujący wkład w tematykę nauczania i uczenia się.

Recenzja napisana dla :

Kolacja - Heman Koch

Kolacja jest zapisem pewnego wyjątkowego wieczoru, podczas którego dwa małżeństwa spotykają się, by omówić co zrobić w związku z sytuacją, w której brali udział ich synowie. Podobny opis pojawia się na okładce książki. Opis o wszystkim i o niczym. Już w trakcie lektury noty wydawniczej pojawiają się pytania. Nie bez powodu jednak wydawca posługuje się tak enigmatycznym opisem. Uchylenie nawet prostych szczegółów fabuły mogłoby odebrać część przyjemności z czytania. Być może dlatego książka doczekała się licznych adaptacji teatralnych, a nawet ekranizacji.

Herman Koch bowiem do perfekcji opanował stopniowe ujawnianie informacji na temat bohaterów książki. Taki zabieg sprawia, że łatwo wejść w fabułę i wciągnąć się w historię podczas poznawania nowych wątków. Dodając niezmienne miejsce akcji, to wymarzony wprost scenariusz do teatralnej sztuki.

Ponadto kreacja głównego bohatera, narratora książki, jest intrygująca. Paul to fajny facet, kochający ojciec i mąż. Tak przynajmniej z początku się wydaje… Gdy z zazdrością opowiada o sukcesach brata, gdy porównuje się z nim i poniża jego wybory i osiągnięcia, ciężko nie zastanawiać się – o co mu chodzi? Skąd ta postawa? W miarę czytania jednak, sprawa rozjaśnia się, a postać Paula nabiera barw.

Nie mogę powstrzymać się przed porównaniem książki do Zagninionej dziewczyny Gillian Flynn – jeżeli komuś podobała się ta pozycja, powinien zainteresować się też Kolacją. Przy czym Kolacja wydaje mi się lepiej skonstruowana. Jest też zręcznie poprowadzona, ale przede wszystkim, budzi emocje i pobudza do zadawania pytań.

Przy okazji dodaję Jadwigę Jędryas do listy ulubionych tłumaczy. Trzeba przyznać, że ten przekład to bardzo dobra robota. Myślę, że połączenie dobrego tłumacza ze świetnym autorem (to jego szósta powieść, pierwsza zaś, która odniosła tak spektakularny sukces) jest świetnym wyborem wydawnictwa. Ciekawe, czy w Polsce też odniesie taki sukces?


Recenzja napisana dla serwisu Lubimy Czytać.

O inteligencji inaczej. Czy jesteśmy mądrzejsi od naszych przodków? - James R. Flynn

Po miesięcznej przerwie zapraszam do lektury :) Wkrótce podsumowanie roku 2013. 

Uwielbiam, kiedy czytam książkę, a jej treść, jak za pośrednictwem paranormalnych zdolności, stanowi komentarz do tego co aktualnie dzieje się na świecie (tak serio to efekt dostępności, ale cii!). Tak było też w przypadku O inteligencji inaczej Jamesa R. Flynna. Zanim jednak napiszę, co pan Flynn skomentował, napiszę może o efekcie Flynna, dosyć istotnym odkryciu autora książki - to interesujące zjawisko polegające na tym, że wyniki w testach na inteligencję od kilkudziesięciu lat rosną. Co jest tego przyczyną? Początkowe rozdziały analizują prawdopodobne rozwiązania.

Książka Flynna przypomina bardziej akademicki wykład, gdzie pełno jest wykresów, analiz, rozważań „co by było gdyby” i pytań bez odpowiedzi. Zamiast czytać o wyrazistych poglądach autora, musiałam brnąć przez procesy myślowe, za którymi nie zawsze potrafiłam nadążyć (przyznaję, pomimo ukończenia studiów psychologicznych, kilka rozdziałów stanowiło dla mnie orkę na ugorze – niewątpliwie, było stymulująco). Miałam takie poczucie, że autor nie do końca ma świadomość co dla szerokiego grona odbiorców jest zrozumiałe, a co być może lepiej byłoby napisać w piśmie specjalistycznym.

Jest też rozdział poświęcony miłośnikom teorii inteligencji wielorakich Howarda Gardnera. Dowiemy się również o biologicznych czynnikach wpływających na inteligencję. W tym kontekście szczególnie ciekawa jest historia Richarda Wetherilla, emerytowanego miłośnika szachów, który potrafił przewidzieć nawet do ośmiu ruchów w przód. Jednak w pewnym momencie uświadomił sobie, że jego umiejętności wyraźnie się pogorszyły – był w stanie zapamiętać zaledwie cztery posunięcia do przodu. Wetherill poddał się więc testom na demencję i zdał je bez problemu. Aż do śmierci dwa lata później żył aktywnie umysłowo. Sekcja zwłok wykazała, że w jego mózgu nastąpiły zmiany charakterystyczne dla choroby Alzheimera. Flynn przytacza też przykłady pozytywnego oddziaływania na mózg: Rytmiczna aktywność dużych grup mięśni stymuluje wytwarzanie substancji chemicznych, pod których wpływem pierwotne komórki mózgowe przekształcają się w neurony. Powoduje to wzrost liczby połączeń w części czołowej mózgu – być może poprzez powiększenie sieci naczyń włosowatych w tej okolicy. Dobre odżywianie wpływa pozytywnie na cały organizm, ale wyniki badań wskazują, że spożywanie ryb, oliwy z oliwek, owoców cytrusowych i warzyw, w połączeniu z unikaniem tłuszczów nasyconych, wywiera szczególnie korzystny wpływ na nasz mózg.

Szczerze mówiąc, więcej poczytałabym właśnie o „higienie” umysłu, zamiast o dywagacjach nad zastosowaniem tego czy tamtego testu do obliczania statystyk testów IQ w populacji szkolnej.

Nie znaczy to jednak, że Flynn nie ma w tym zakresie nic ciekawego do powiedzenia. Autor cytuje bowiem badania, w których zwrócono uwagę na czynniki inne niż IQ oraz ich zdolność do przewidywania ocen szkolnych czy sukcesu życiowego: Zdolność samokontroli okazała się dwukrotnie lepszym predyktorem ocen szkolnych niż iloraz inteligencji. (…) czynniki pozapoznawcze, takie jak samoocena czy spostrzegany stopień kontroli nad własnym losem, mają równie duże, a może nawet większe znaczenie niż kompetencje poznawcze dla naszych osiągnięć w wielu strefach życia.

Rozpisałam się. Miało być jeszcze o komentarzu autora do aktualnych wydarzeń. Ostatnio dużo czytam o gotowości szkolnej sześciolatków i nowej-starej reformie edukacji, która sprawi, że wszystkie dzieci w wielu sześciu lat zaczną edukację w klasie pierwszej. Pojawiają się sprzeczne informacje na temat badań dotyczących tejże właśnie gotowości – jedne mówią o tym, że dzieci powinny zaczynać naukę w pierwszej klasie, a inne, że będą gorzej sobie radziły niż ich koledzy - siedmiolatki. Flynn pisze, że pewni badacze zauważyli, że data urodzenia wpływa na osiągnięcia szkolne, rozwój poznawczy, oceny otrzymywane na studiach i poziom kreatywności naukowej. Jeśli we wrześniu naukę w pierwszej klasie mogą podjąć dzieci, które ukończyły sześć lat, to lepiej będzie sobie radziło dziecko, które osiągnęło ten wiek w październiku, niż to, które obchodziło szóste urodziny w sierpniu. W momencie rozpoczęcia szkoły to pierwsze będzie miało prawie siedem lat, co zapewni mu przewagę konkurencyjną nad innymi – a zwłaszcza nad dzieckiem, które dopiero przed miesiącem skończyło sześć lat. Sytuację starszego dziecka można porównać z sytuacją ucznia mającego niewielką przewagę genetyczną. Przewaga ta stopniowo się powiększa, ponieważ dzięki lepszym wynikom dziecko trafia do lepszych środowisk – od pierwszej klasy aż do wieku dorosłego. Z czasem ta niewielka przewaga przeistacza się w nader istotną różnicę osiągnięć.

I zanim na podstawie przeczytanych słów wyrobicie sobie opinię na ten temat… drobne uzupełnienie: Internet to cudowne narzędzie, umożliwiające dostęp do źródeł, o których jeszcze kilkanaście lat temu można było tylko pomarzyć. Z ciekawością sprawdziłam wspomniane w książce badania i… z zaskoczeniem odkryłam, że dotyczyły one piłkarzy, wyłącznie płci męskiej. Nie było mowy o osiągnięciach szkolnych, ale sportowych – że dzieci urodzone w określonych miesiącach mają większe szanse na bycie zauważonymi w swoim roczniku (z powodów określonych przez Flynna) i otrzymanie lepszego nadzoru trenerskiego. Czy można w prosty sposób przełożyć badania nad karierami piłkarskimi na osiągnięcia szkolne? To zaledwie jedno uproszczenie, żeby nie powiedzieć nadużycie autora, odebrało mi nieco zaufanie do przytaczanych przez niego argumentów. Pozostałam więc ze słodko-gorzkim wrażeniem po lekturze O inteligencji inaczej.    

Recenzja napisana dla serwisu Lubimy Czytać.

Jeżeli macie ochotę już teraz zapoznać się z tematyką Efektu Flynna, zapraszam na TED.com z wystąpieniem autora (są napisy po polsku).

Portrety nie tylko sławnych osób z dysleksją - Marta Bogdanowicz

Odnoszę takie wrażenie, że współcześnie mało mówi się o trudnościach w czytaniu i pisaniu jako o autentycznym doświadczeniu kilkunastu procent populacji. Jeżeli temat dysleksji jest gdzieś poruszany, zazwyczaj dzieje się to w kontekście krytyki i potępienia dla praktyk załatwiania sobie opinii. Ponoć w Internecie jest kilka poradników jak symulować dysleksję podczas testów. A, no i jeszcze niedowierzanie społeczeństwa (widoczne w komentarzach pod artykułami na temat dysleksji) co do istnienia zaburzenia i twierdzenie, że jest ono tylko i wyłącznie objawem zaniedbań edukacyjnych i po prostu – lenistwem.

Co właściwie wiadomo o dysleksji? Powszechnie chyba kojarzy się z nieuleczalnym robieniem błędów ortograficznych. Problem ma jednak znacznie więcej odsłon. O dysleksji można mówić, gdy dziecko uczące się z rówieśnikami, mające inteligencję w normie, bez poważnych wad wzroku czy słuchu nie może nauczyć się czytania (lub pisania). Stąd o dyslektykach mówiło się „zdolny leń”, bo przecież dziecko bystre, wiadomości ma, ale czytania (pisania) za nic nie może opanować. No to pewnie mu się nie chce. Dyslektyk, pisząc, będzie sadził błąd na błędzie (niektórzy podczas pisania w ogóle nie widzą błędów, nieraz nie są w stanie ich zobaczyć nawet podczas sprawdzania tekstu) pomimo doskonałej znajomości zasad ortografii. Podczas czytania może doświadczać migotania liter, co skutecznie uniemożliwia szybsze czytanie. Na szczęście, są sposoby radzenia sobie z tymi trudnościami. Dysleksję ma się całe życie. Dlatego tak ważna jest wczesna diagnostyka (można obejmować opieką dzieci zagrożone dysleksją już w wieku 3 lat, zanim w ogóle zaczną naukę czytania!). Aktualnie prowadzone są badania z zastosowaniem rezonansu magnetycznego, które pozwolą wykrywać dysleksję nawet w wieku 6 miesięcy (!). Wstępne wyniki są obiecujące, więc może skończą się dzięki temu "lewe" zwolnienia. Czasami posiadanie dyslektycznego umysłu daje pewne zalety,  bo dyslektyk musi myśleć nieco „inną drogą” by dojść do tego samego pomysłu. Warto też pamiętać, że dysleksja jest dziedziczna. Dlatego jeżeli jesteś dyslektykiem, warto bacznie obserwować swoje dziecko i poddać je odpowiednim badaniom jak najwcześniej, by gdy pójdzie do szkoły miało jak najmniej trudności. A na pewno będą one mniejsze, jeżeli zadziała się tak wcześnie.

Książka Marty Bogdanowicz pozwala nam niejako dotknąć problemu dysleksji poprzez kontakt z osobami nią doświadczonymi. Zaczynamy od sławnych postaci, takich jak Thomas Edison, Albert Einstein czy Adam Mickiewicz (!). Najciekawszą lekturą były dla mnie listy dyslektyków (też polskich) – profesorów, lekarzy, inżynierów, ale też osób, które przez dysleksję trafiły do szkół specjalnych, co uniemożliwiło im rozwój w wymarzonym kierunku (kiedyś dziecko, które nie mogło nauczyć się czytania, przy niesprzyjających warunkach mogło być uznane za upośledzone i posłane do szkoły specjalnej).

Historie opisane przez bohaterów książki nieraz są bardzo przykre. Związane są ze szkołą, okrutnymi nauczycielami, niewłaściwym postępowaniem dorosłych, błędną diagnostyką, brakiem docenienia przez kadrę szkolną, potwornym stresem przed odpowiedzią ustną… Szczęśliwie są tam też dobre strony – uważni nauczyciele, waleczne matki, wytrwali uczniowie, którzy nie dawali się wepchnąć w przygnębiające „nie oczekuj zbyt wiele od siebie”.

Uczyłam się nieco o dysleksji, trochę też o niej czytałam. Jednak dopiero poznanie od środka różnych trudności z jakimi borykają się dyslektycy, zrozumiałam jak ważne jest to, że można taki papierek dostać. Że można uniknąć czytania na głos przed całą klasą czy możliwość oceniania prac pisemnych pod względem merytorycznym, z pominięciem błędów. Są ludzie, którzy dzięki takim opiniom mogą ciężko pracować, ale w bezpiecznej atmosferze. Nie zaś w zagrożeniu ciągłymi porażkami i kpinami, co było na porządku dziennym zaledwie kilkadziesiąt lat temu (co mówię, do dziś się zdarza…). Ilu ludzi przez takie doświadczenia przerwało edukację, zrezygnowało z samorealizacji? Ile osób z dysleksją nabawiło się zaburzeń emocjonalnych i lęków przez bezsensowne stukrotne przepisywanie słów z błędami?

Książka była dla mnie wzbogacającą lekturą, zarówno komentarze autorki, jak wybrane przez nią listy były wciągające i nieraz poruszały. Polecam serdecznie każdemu, nie tylko osobom zainteresowanym w jakikolwiek sposób dysleksją.

Słodki jak miód, kwaśny jak cytryny - Matthew Fort

Sycylia jaką poznałam na kartach książki Matthew Forta urzekła mnie i zaczarowała nieziemskimi zapachami i domową atmosferą, cudnymi tradycjami wokół jedzenia i uprawy roślin. I jak tu nie zgłodnieć podczas lektury? Fort wprost czaruje opisem (tu o caponacie):

Ta wersja była wspaniała, ciemna, kleista i długo duszona, o rewelacyjnej konsystencji i głębokim, mocnym smaku. Jadłem też inne odmiany, które tańczyły na języku delikatnie jak bajkowe wróżki, potykając się o kubeczki smakowe.

Książka opisuje podróż autora przez Sycylię na Vespie o uroczym imieniu Monica. Wraz z Fortem poznajemy różne rodziny, ich zwyczaje i tradycje kulinarne. Miłość do kulinariów pisarza jest zaraźliwa, a jego przemyślenia na temat prostych zwyczajów związanych z jedzeniem są zaskakująco trafne:

Jak to jest, że w supermarkecie można spędzić dwadzieścia minut, wydać tam siedemdziesiąt pięć funtów i wyjść przygnębionym? Ana targu traci się dwa razy więcej czasu i pieniędzy, czuje się, że ramiona wypadają ze stawów, a palce obrywają się pod ciężarem niesionych toreb – a i tak kończy się zakupy w pogodnym i radosnym nastroju? W każdym razie ze mną tak jest zawsze.

Podczas podróży zatrzymujemy się w kilku miejscach gdzie tworzy i celebruje się jedzenie – rodzinne masarnie, gdzie tworzy się kiełbasę, cukiernie gdzie wytwarza się pyszne słodkości, potrawy charakterystyczne dla sycylijskiej kuchni. Autor odwiedza nawet… konkurs miodów.

Ta książka stanowi bardzo ciekawy wstęp do poznania Sycylii od strony kuchni. Czy dowiemy się jednak jaka jest Sycylia?

Sycylia jest przede wszystkim paradoksem. Stanowi wprost encyklopedię paradoksów przedstawianych reszcie świata z enigmatyczną teatralnością.

Pisarstwo Forta jest bogate nie tylko w jego podróżnicze przygody i obserwacje – w książce pieczołowicie umieszcza kontekst historyczny, czerpie z obserwacji innych autorów i popkultury. No i przede wszystkim – te przepisy! To jedna z tych książek, gdzie historia ilustrowana jest przepisami.

Być może pogłębienie lektury książki samodzielnym realizowaniem przepisów jest kluczem do poznania Sycylii. Być może dlatego autor napisał, że Sycylia to miejsce, które trzeba czuć, a nie rozumieć.

Recenzja napisana dla serwisu Lubimy Czytać.

Wszystkie cytaty, jeżeli nie zaznaczono inaczej, pochodzą z książki: 

Fort, Matthiew (2013). Słodki jak miód, kwaśny jak cytryny. Pascal

Ciekawe lektury wynotowane z książki:

• Vittorini, Elio (1984). Sycylijskia rozmowa, PIW.
• Levi, Carlo (1958). Słowa są jak kamienie. Czytelnik.

Patrz mi w oczy. Moje życie z zespołem Aspergera - John Elder Robison

Ciężko budować pozytywny obraz siebie, gdy wokół słyszy się i doświadcza krytyki i odrzucenia - to dziwny, popieprzony dzieciak, mówiono o Johnie Robisonie – jeśli mu się nie polepszy, trzeba go będzie oddać do ośrodka. Ciężko dorastać, gdy ojciec nadużywa alkoholu, a matka pogrąża się w chorobie psychicznej. Trudno żyć w społeczeństwie, gdy przecież wygląda się normalnie, ale świat postrzega się zupełnie inaczej niż pozostali, co powoduje szereg trudności. Przekleństwo i dar jednocześnie: zespół Aspergera.

Patrz mi w oczy to wciągająca biografia człowieka, który dopiero jako dorosły mężczyzna dowiaduje się, że cechy, za które był tak często krytykowany, nazywa się zespołem Aspergera, uznawanego współcześnie za lekką odmianę autyzmu. Osoba taka ma trudności w interpretowaniu mimiki innych ludzi, co za tym idzie – jej mimika też nie zawsze jest zrozumiała dla odbiorcy, rozumie dosłownie dwuznaczności (klasyka gatunku: - będziesz ze mną chodzić? – a dokąd?), potrafi zafiksować się na jakiejś dziedzinie i osiągnąć w niej mistrzostwo. Poziom zaangażowania, o którym szary Kowalski może tylko pomarzyć.

Asperger to nie choroba. To sposób bycia. Nie ma na to lekarstwa, bo nie ma na takowe zapotrzebowania. Jest natomiast zapotrzebowanie na wiedzę i adaptację, ze strony dzieci z Aspergerem, ich rodzin i przyjaciół.

Dziś mamy szkoły integracyjne, specjalistów wspierających dzieci i bliskich aspergerowców, dziesiątki publikacji naukowych i biograficznych. John, przez jego nietypową mimikę, nieadekwatne sytuacje w sytuacjach społecznych, był uważany za przyszłego psychopatę i mordercę. Oczywiście historia pokazuje wiele wymiarów, w których John opowiada nie tylko o traumie dorastania w niestabilnym domu, ale też o łączącej go z bratem więzi, nauczycielach, którzy zauważyli jego potencjał i pozwalali mu rozwijać pasję, o jego kreatywności i dowcipach, które płatał ludziom wokół siebie. Wreszcie jego zawodowe dokonania – tłem historii Robisona są spektakularne koncerty z efektami specjalnymi zespołu KISS – świecące i dymiące gitary Ace’a w latach ’70 to jego dzieła. 

Autor pokazuje, jak pomimo przeciwności losu znalazł w społeczności miejsce dla siebie i odniósł sukces. Opisuje swoje emocje towarzyszące mu przez całe życie, dając też wgląd w głowę człowieka z Aspergerem. Pomijając jednak ten edukacyjny aspekt, przede wszystkim jest to historia człowieka, który potrafił z życia wyciągnąć co najlepsze, używając do tego swojego humoru, zainteresowań i korzystając ze wsparcia ludzi, którzy w niego wierzyli. To inspiracja, z której może czerpać każdy czytelnik tej książki.

Na koniec zostawiam Was z wykładem Temple Grandin. Bo świat potrzebuje wszystkich typów umysłów.

Recenzja napisana dla serwisu Lubimy Czytać.

Wszystkie cytaty, jeżeli nie zaznaczono inaczej, pochodzą z książki: 
Robison, J. E. (2013). Patrz mi w oczy. Moje zycie z zespołem Aspergera. Wydawnictwo Linia.

Ciekawe lektury wynotowane z książki:

• Augusten Burroughs - Biegając z nożyczkami
• Temple Grandin - Zrozumieć zwierzęta. Wykorzystywanie tajemnic autyzmu do rozszyfrowania zachowań zwierząt
• Temple Grandin - Myślenie obrazami oraz inne relacje z mojego życia z autyzmem
• Daniel Tammet - Urodziłem się pewnego błękitnego dnia (autorem jest autystyczny sawant)
• Mark Haddon - Dziwny przypadek psa nocną porą (autor pracował z autystycznymi dziećmi)
• Dawn Price-Hughes - Songs of the Gorilla Nation
• Dawn Price-Hughes - Passing as Human

Uratuj mnie. Opowieść o złym życiu i dobrym psychoterapeucie - Rachel Reiland

Nigdy wcześniej nie byłam tak zadowolona. Miałam rodzinę. Dom. Przyszłość. Spełnił się mój amerykański sen. Pomyślałam, że może mimo wszystko potrafię być normalna.

Niestety, nie…

Gdybyście poznali Rachel na jakimś przyjęciu, zobaczylibyście gwiazdę, która lubi utrzymywać uwagę wokół siebie. Gdy znalibyście ją nieco bliżej zauważylibyście że w chwilach kryzysu lubi biegać, nawet jeżeli jest druga nad ranem. Gdyby podsłuchać jak ocenia świat wokół siebie, spostrzeglibyście, że istnieją na nim ludzie całkowicie źli lub anielsko dobrzy. Gdybyście się z nią związali, mówiłaby wam, że jej nie kochacie, że to niemożliwe że chcecie z nią być, a czasem wyrzucałaby wam, jak możecie zostawiać ją samą w domu podczas gdy ona zajmuje się domem i dziećmi i ledwie wiąże koniec z końcem. Później znów bałaby się odrzucenia, przez to że użyła tak ostrych słów i uznałaby się za najgorszą żonę świata.

(…) istnieje pewna ciekawa teoria grzechu pierworodnego, o której chciałem ci opowiedzieć (…) – niektórzy teologowie uważają, że w przypadku Adama i Ewy nie chodziło o zjedzenie zakazanego jabłka, tylko o znęcanie się nad dzieckiem.

- Znęcanie się nad dzieckiem?

- Tak. Czy sądzisz, że inny grzech byłby w stanie przechodzić z pokolenia na pokolenie? Wykorzystywanie dzieci – znęcanie się i molestowanie seksualne – trwa przez wieki. Dzieci, nad którymi się znęcano, stają się okrutnymi mordercami. Zaczynają dręczyć swoje dzieci i tak dalej. Taki grzech może rozchodzić się niczym fale na wodzie do dwudziestego albo trzydziestego pokolenia.

- Ciekawa teoria.

- I ma też praktyczne konsekwencje. Ponieważ wszyscy pochodzimy od Adama i Ewy, więc jesteśmy ze sobą powiązani niczym rodzina. Jeśli kogoś krzywdzimy, krzywda nie zatrzymuje się na tej osobie, ale idzie dalej. Ból łatwo się rozprzestrzenia. (…)

- To straszne! A gdzie jest koniec tego łańcucha?

- (…), może nim być miłość. Dobre uczynki. (…)

Zaburzenie osobowości z pogranicza to trudne do leczenia zaburzenie, mające bardzo różne rokowania. Rachel się udało. Ta książka to jej historia, to też piękne świadectwo tego, czym w rzeczywistości jest psychoterapia. Różne krążą na jej temat mity, różnie podchodzi się do psychoanalizy – a jednak każda psychoterapia to relacja, relacja w której nikt nie jest krytykowany, gdzie może powiedzieć wszystko i nie zostanie odrzucony. To też zbiór przemyśleń na temat przemocy i jej wpływu na życie człowieka, na kształtowanie się sposobu myślenia i przywiązania dziecka. 

Wszystkie cytaty, jeżeli nie zaznaczono inaczej, pochodzą z książki: 

Reiland, R. (2010). Uratuj mnie. Opowieść o złym życiu i dobrym psychoterapeucie. Media Rodzina.